دانش و انديشه ، جنگ مقدس را اعلام داشت و دادگاههاى تفتيش عقايد و ترور بر پاى داشتند و به شكنجه و مرگ كسانى كه با آنان مخالفت مىكردند حكم دادند . علت اين وضع خطرناك اين بود كه آنان حقايق علمى را آموزشهاى خود مىديدند ، حقايقى كه تعليمات آنان را تا ابد به گور مىسپرد ، و تسلط و نفوذشان را نابود مىساخت و موقعيتشان را نزد جامعه ساقط مىكرد . قرنهاى طولانى سلطه و قدرت خود را حفظ كردند و براى استحكام نفوذ خويش با يكديگر همكارى داشتند ، چه ، مىديدند كه نفوذشان در يك لمحه از ميان مىرود . از اينرو با شدت و خشونت عليه دانش و دانشمند اعلان جنگ دادند . تاريخ ، حوادثى وحشتزا و ناراحت‌كننده از اين خشونت‌ها را ثبت كرده است . وقتى تسلط كليسا برچيده شد ، دانشمندان نفسى به راحت كشيدند . پيمانهء صبرشان لبريز شده بود ، آنان را از تخت به زير كشيدند و با ضرب و جرح به صورت لاشه‌اى بيحركت درآوردند . سپس به خود دين و تعاليم كليسا پرداختند بلكه به همه اديان حمله‌ور شدند و به انتظار زوال و انقراض آن ماندند . چرا ؟ زيرا گفتند : اين تعاليم با نواميس و قوانين هستى و با اصول علمى كه مايهء ترقى انسان است مطابقتى ندارد . يك دانشمند فرانسوى در كتاب خود در ضمن بحث از بيماريهايى كه جامعه بشريت را ناتوان ساخته است ، نوشت كه اعتقادات باطل با عقل و دين تعارض دارد . او گفت درمان بيمارى انسان ، با آزادى كامل ، و آزادى عقيده و انديشه و دانش و وجدان ، و با آزادى فردى فراهم مىآيد و گفت : « به اين ترتيب مىتوان جامهء چركين اديان را پاك كرد اما ما تصور نمىكنيم كه اين كار امكان‌پذير باشد زيرا به عقيدهء ما چيزى از اساس باقى